ده زړه جوړښت او فعالیت 




‎زړه څنګه کار کوي 

ستاسو زړه تقریبا د مچۍ ✊ په برابر دی او ستاسو د سینې په مینځ کې پروت دی، لږ چَپ لور ته. 
دا ستاسو د بدن شاوخوا وینه پمپ کوي لکه څنګه چې ستاسو زړه درزیګی. دا وینه ستاسو د بدن ټولو برخو ته اکسیجن او مغذي مواد لیږي او بیکاره شوي کاربن ډای اکسایډ او فاضله محصولات لیږدوي.

 ستاسو د زړه جوړښت 

ستاسو زړه د نسج ( ټِشو ) له 3 پرتونو څخه جوړ شوی دی: 
  • epicardium 
  • مایوکارډیم 
  • endocardium 
دا پرتونه د پیریکارډیم لخوا محاصره شوي کم چی یو نرۍ/کمزوری بهرنی استر دی او ستاسو د زړه ساتنه کوي


. 

دلته 4 خانې شتون لري چې زړه جوړوي - 2 چپ اړخ ته او 2 ښي خوا. 2 کوچنۍ پورتنۍ خانې ایټریا دي. 2 لوی ټیټ چیمبرونه وینټریکلونه دي. دا د زړه ښي او چپ اړخونه د عضلاتو muscle دیوال لخوا جلا شوي چې د سیپتم په نوم یادیږي.
د دوراني سیسټم 
ستاسو زړه هر وخت د بدن شاوخوا تقریباً 5 لیټره وینه پمپ کوي. دې ته گردش ویل کیږي. ستاسو زړه، وینه او د وینې رګونه یوځای ستاسو د زړه سیسټم (یا د زړه دوراني سیسټم) جوړوي. 
د زړه ښي اړخ ته وینه ده ټول بدن نه واپس زړه ته رازی چې په اکسیجن کې کم وي ځکه چې آکسيجن  یې دماغ او بدن لخوا کارول شوي. دا ستاسو سږو/پړپوس ته پمپ کوي، چیرته چې دا تازه اکسیجن ترلاسه کوي. وینه بیا د زړه چَپ اړخ ته بیرته راګرځي، دا وینه بیا دماغ او ستاسو د بدن پاتې برخې ته د پمپ کولو لپاره چمتو وي.

‎د وینې رګونه 


ستاسو وینه ستاسو د بدن شاوخوا د وینې رګونو  له لارې پمپ کیږي: 
  • شریانونه - دوی ستاسو د زړه څخه ستاسو د بدن ټولو برخو ته د اکسیجن وینه (پاکه وینه) لیږدوي، لکه څنګه چې دوی د زړه څخه لرې کیږي کوچني کیږي 
  • کیپلیرونه - دوی کوچني شریانونه له کوچنیو رګونو سره نښلوي/ملاوۍ، او د وینې او شاوخوا نسجونو  ترمنځ د اوبو، اکسیجن، کاربن ډای اکسایډ او نورو غذايي موادو او فاضله موادو په تبادله کې مرسته کوي.
  •  رګونه - دوی ده کَم آکسیجن/ګنده وینه بیرته ستاسو زړه ته لیږدوي، او لکه څنګه چې دوی ستاسو زړه ته نږدې کیږي لوی کیږي 


د وینې رګونه د دې وړتیا لري چې ستاسو د بدن هره برخه څومره وینې ته اړتیا لري پراخه یا تنګه شي. دا عمل تر یوې اندازې د هورمونونو لخوا کنټرول کیږي. 

والوز Valves

ستاسو زړه څلور والوز لري: 
  • ایورټیک والو - په چپ اړخ کې 
  • مائٹرل والو - په ښي خوا کې 
  • پلمونری  والو - ښي خوا ته 
  • ټرائ کسپِډ والو - په ښي خوا کې 
دا د دروازو په څیر عمل کوي، وینه له په سم لوري حرکت ورکوي.

بریښنایی سیسټم 

د دې لپاره چې ستاسو زړه په منظم ډول پمپ کولو ته دوام ورکړي ، دا بریښنایی سیګنالونو ته اړتیا لري کوم چې د زړه عضلو ته لیږل کیږي چې ورته ویل کیږي کله تړون او آرام کول دی.
 بریښنایی سیګنال په ښي ایټریوم کې پیل کیږي چیرې چې ستاسو د زړه طبیعي پیس میکر (سینو-ایټریل نوډ ) دی. دا سیګنال د ایټریا څخه تیریږي، دوی قرارداد کوي. وینه د والوز له لارې وینټریکونو ته پمپ کیږي. 
چیرته چې ایټریا د وینټریکونو سره ملاوه وي، هلته د ځانګړو حجرو ساحه  شتون لري (ایټریو وینټریکولر نوډ  په نوم یادیږي) کوم چې ستاسو د زړه په عضلاتو کې د بریښنایی لارو سیسټم لخوا بریښنایی سیګنالونه تیروی، چې د ترسره کولو سیسټم په نوم پیژندل کیږي. 
د وینټریکل عضلات بیا تړون  کوي، او وینه د سږو/پړپوس او شریان والوز له لارې اصلي شریانونو ته پمپ کیږي. 
د زړه طبیعي 'پیس میکر' (د سینو-ایټریل نوډ) یو بل بریښنایی سیګنال تولیدوي، او دوره بیا پیل کیږي

. 


د وینې فشار Blood Pressure

 د وینې فشار د شریانونو دننه د فشار اندازه کول دي. دا په هغه لاره کې مهم رول لوبوي چې ستاسو زړه ستاسو د وینې ټولو رګونو ته تازه وینه رسوي. د دې لپاره چې وینه ستاسو په بدن کې په چټکۍ سره سفر وکړي، دا باید د فشار لاندې وي. دا د دریو شیانو ترمنځ د اړیکو له امله رامینځته کیږي:

‎ستاسو د زړه پمپ کولو عمل 

ستاسو د وینې رګونو اندازه size او اوږدوالی
 پخپله د وینې ضخامت 
د زړه ضربان یو واحد دوره ده په کوم کې چې ستاسو زړه د وینې پمپ کولو لپاره قرارداد کوي او آرام کوي. په آرام کې، نورمال زړه په هره دقیقه کې نږدې له 60 څخه تر 100 ځله ضرب کوي، او دا د تمرین  کولو په وخت کې زیاتیږي. 

د دې لپاره چې ستاسو د بدن شاوخوا ته د وینې مناسب عرضه ډاډمن شي، ستاسو د زړه 4 چیمبرونه باید په منظمه توګه او په سم ترتیب کې پمپ شي. 

ستاسو د زړه د پمپ کولو دورې دوه مرحلې شتون لري: 
سیسټول - دا هغه وخت دی کله چې ستاسو زړه تړون کوي، وینه د خونو څخه بهر کوي 
ډیسټول - دا د انقباض ترمینځ دوره ده کله چې ستاسو د زړه عضلات (مایوکارډیم) آرام کوي او چیمبرونه له وینې ډکوي